Home » GÜNÜN İÇİNDEN » ABD’li tekelci kapitalist şirketler büyüyor

ABD’li tekelci kapitalist şirketler büyüyor

ABD’de yayınlanan Fortune dergisinin ABD kökenli tekelci kapitalist şirketleri değerlendirdiği “Fortune 500” listesine göre, geçen yıl Wal-Mart 421 milyar 849 milyon dolar gelir ve 16 milyar 389 milyon dolar karla ilk sırada yer aldı.

Wal-Mart’ı, 354 milyar dolar 674 milyon dolar gelir ve 30 milyar 460 milyon dolar karla petrol şirketi Exxon Mobile ve 196 milyar 337 milyon dolar gelir ve 19 milyar 24 milyon dolar karla Chevron takip ediyor. Petrol tekellerinin ilk sıralardaki yerlerini bir şekilde sürekli korudukları görülüyor.

Listede en büyük sıçramayı önceki yıl 81. sıradayken geçen yıl 5. sıraya çıkan tutsat (mortgage) devi Fannie Mae yaptı. Fannie Mae, Amerika’daki krizden en çok vurgun vuran tekelci kapitalist şirketlerden biri ünvanını elinde bulunduruyor. Otomotiv şirketlerinden önceki yıl 15. sırada bulunan General Motors geçen yıl 8. sıraya yükseldi. Battı batacak deniliyordu oysa GM için! Obama yönetimi tarafından kurtarma planlarına dahil edilmişti. 2009 yılında 8. sırada bulunan Ford’un ise 10. sıraya gerilediği görülüyor..

Fortune dergisinin editörleri, tekelci kapitalist şirketlerin karını verimliliğini artırarak ve istihdamı düşürerek yükselttiğini, ayrıca deniz aşırı ülkelerde ABD’ye göre daha hızlı büyüdüğünü söylüyorlar. Tekellerin karlarını arttırabilmek için kitlesel işten çıkarmaların ve esnek sömürü biçimlerinin daha fazla yaygınlaştırılmasıyla listede ön sıralara çıkabildiklerini görebiliyoruz. Editörlerin yukarıdaki tespiti kapalı biçimlerde de olsa bir gerçeğin başka ağızlardan itirafı gibi duruyor. Tekelci kapitalist şirketler Amerika’nın dışındaki ucuz işgücüne dayalı yatırımlarından daha çok kar ettikleri için daha hızlı büyüyorlar.

Ucuz işgücüne dayalı kapitalist sömürü, öfkesi giderek büyüyen bir işçi sınıfı kuşağı yaratıyor.Yer yer ayaklanmalarla, yer yer direnişlerle kendi iktidarı arayışı içerisinde sosyalizm hedefine doğru ilerleyen bir işçi kuşağı doğacak buradan… Devrimci proletaryanın sosyalist duruşu tam da bu akışın ortasında yer alıyor. Sosyalizm için ileri!

ABD 500, tam liste için: http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2008/full_list/

Global 500, tam liste için: http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/

Dünyanın en büyük 500 şirket merkezinin coğrafik dağılımı: http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/maps/index.html

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*